Σκοπὸς τοῦ παρόντος ἱστολογίου

Μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, σκοπὸς τοῦ παρόντος ἱστολογίου μὲ τῖτλο «ΟΣΙΟΣ ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΖΕΡΒΑΚΟΣ» εἶναι:

1. Ἡ ἀνάδειξη, διάδοση καὶ προστασία τῶν θέσεων, δογμάτων καὶ τῆς παραδόσεως τῆς ὀρθοδόξου χριστιανικῆς πίστεως, τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, καθὼς καὶ τῶν ὀρθόδοξων ἀγωνιστῶν τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους.

2. Ἡ ἐνημέρωση καὶ εὐαισθητοποίηση τοῦ εὐρέος κοινοῦ γιὰ φλέγοντα θέματα τὰ ὁποῖα σχετίζονται μὲ ἀπόψεις προσώπων μὲ σημαίνοντα ρόλο στὴν πολιτικὴ, θρησκευτικὴ, ἐκπαιδευτικὴ κ.λπ. ζωὴ τοῦ τόπου μας.

3. Ἡ ἀνταλλαγὴ ἀπόψεων καὶ γνώσεων, δίνοντας στὰ μέλη του, καθὼς καὶ σὲ φίλους καὶ γνωστοὺς τοῦ ἱστολογίου, νὰ ἐκφράσουν διάφορα προβλήματα καὶ τοὺς ὅποιους προβληματισμούς τους (σὲ θέματα τῆς πίστεως, τῆς παιδείας, τῆς ἐκκλησίας, τοῦ ἔθνους κ.ἄ.), μὲ ἀπώτερο σκοπὸ τὴν ἐπίλυσή τους μὲ κάθε νόμιμο τρόπο, κυρίως δὲ μὲ τὴν γνωστοποίησή τους στοὺς ἁρμόδιους φορεῖς, ἀρχὲς καὶ ὄργανα τοῦ Δημοσίου, τῶν Δήμων, τῆς Ἐκκλησίας κ.ἄ., καθὼς καὶ σὲ νομικὰ καὶ φυσικὰ πρόσωπα.

4. Ἡ διατήρηση πνευματικῶν δεσμῶν καὶ ἡ προώθηση τῆς μεγαλύτερης δυνατῆς συνεργασίας μεταξὺ τῶν μελῶν σὲ ἕνα σῶμα ἐν Χριστῷ ἑνότητας.

Δράσεις

1. Τακτικὲς καὶ ἔκτακτες συναντήσεις καὶ διαδικτυακὴ, τηλεφωνικὴ κ.λπ. ἐπικοινωνία τῶν μελῶν.

2. Δημοσίευση ἀναρτήσεων/ἄρθρων στὸ διαδίκτυο καθὼς καὶ στὰ ΜΜΕ.

3. Συναντήσεις καὶ διενέργεια συνεντεύξεων μὲ διάφορα πρόσωπα.

4. Ἔκδοση ἔντυπου ὑλικοῦ, πρὸς ἐνημέρωση τοῦ κοινοῦ.

5. Κάθε ἄλλη δράση, προτεινόμενη ἀπὸ τὰ μέλη ἤ ἀπὸ ὅποιον ἐνδιαφέρεται καὶ ἐπικοινωνεῖ μαζί μας.

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Παρασκευή, 25 Ιουλίου 2014

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ


π. Γε­ωρ­γί­ου Με­ταλ­λη­νοῦ, Ὁ­μο­τί­μου κα­θη­γη­τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου Ἀ­θη­νῶν

Πολ­λοὶ ἔ­χουν πεῖ πῶς ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας ἦ­ταν ἕ­νας Εὐ­ρω­πα­ϊ­στής, ἕ­νας ἄν­θρω­πος ποὺ «ἤ­θε­λε νὰ με­τα­τρέ­ψει τοὺς Ρω­μη­οὺς σὲ Ἕλ­λη­νες», ἰ­σχύ­ει ὅ­μως κά­τι τέ­τοι­ο;

Τὸ 1819 γρά­φει στὸν Πα­τέ­ρα του: «Εἶ­ναι ἔρ­γον μο­να­δι­κόν τῆς προ­στα­σί­ας τοῦ Θε­οῦ καὶ τῶν θαυ­μα­τουρ­γῶν Ἁ­γί­ων ποὺ ἀ­να­ξί­ως ἐ­πε­κα­λέ­σθην μὲ δά­κρυ­α εἰ­λι­κρι­νοῦς καρ­δί­ας καὶ ἀ­φο­σι­ω­μέ­νης» προ­σθέ­τον­τας τὴν φρά­ση:
«Πί­πτων εἰς τοὺς πό­δας τοῦ Θαυ­μα­τουρ­γοῦ Ἁ­γί­ου μας καὶ τῆς Ἀ­ει­παρ­θέ­νου Πλα­τυ­τέ­ρας (=Θε­ο­τό­κου)». Εἶ­ναι ἔκ­δη­λη ἡ ἡ­συ­χα­στι­κή του...συ­νεί­δη­ση (βλ. τὶς ση­μει­ω­μέ­νες φρά­σεις) σὲ ἕ­να ἰ­δι­ω­τι­κὸ γράμ­μα ποὺ τοῦ ἐ­πι­τρέ­πει νὰ ἀ­πο­κα­λύ­ψει τὰ μύ­χι­α τῆς καρ­δι­ᾶς του. Εἶ­ναι δὲ γε­γο­νὸς ὅ­τι ἔ­βλε­πε τὴν ἱ­στο­ρι­κὴ ὕ­παρ­ξη τοῦ Γέ­νους ζυ­μω­μέ­νη μὲ τὴν πί­στη.

Γρά­φει σὲ ἄλ­λη πε­ρί­πτω­ση: «Ἡ Χρι­στι­α­νι­κὴ Θρη­σκεί­α ἐ­συν­τή­ρη­σεν εἰς τοὺς Ἕλ­λη­νας καὶ γλῶσ­σα καὶ Πα­τρί­δα καὶ ἀρ­χαί­ας ἐν­δό­ξους ἀ­να­μνή­σεις καὶ ἐξα­να­χά­ρι­σεν εἰς αὐ­τοὺς τὴν πο­λι­τι­κὴν ὕ­παρ­ξιν τῆς ὁ­ποί­ας εἶ­ναι στύ­λος καὶ ἑ­δραί­ω­μα». Συν­δύ­α­ζε δη­λα­δὴ ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας τὴν ἀ­νά­στα­ση καὶ τὴν ἱ­στο­ρι­κὴ συ­νέ­χει­α τοῦ Ἔ­θνους, ὄ­χι μὲ τὴν Εὐ­ρώ­πη καὶ τὴν ὁ­ποι­α­δή­πο­τε βο­ή­θει­ά της, ἀλ­λὰ μὲ τὴν πα­ρά­δο­ση τοῦ Γέ­νους καὶ τὰ πνευ­μα­τι­κὰ ἀ­πο­θέ­μα­τά του. Ἀ­νά­λο­γα θὰ δη­λώ­σει καὶ στὸν J. B. Georges Bory de saint Vincent:  «Πρῶ­τα εἶ­μαι Ἕλ­λη­νας… γι­α­τί γεν­νή­θη­κα σὲ αὐ­τὴ τὴν χώ­ρα… Εἶ­μαι Ἕλ­λη­νας ἀ­πὸ πα­τέ­ρα καὶ μη­τέ­ρα. Εἶ­μαι μὲ τὴν χά­ρη τοῦ Θε­οῦ πού μοῦ ἀ­νέ­θε­σε τὴν κυ­βέρ­νη­σιν αὐ­τοῦ τοῦ πτω­χοῦ λα­οῦ… Εἶ­μαι Ἕλ­λη­νας ἐκ γε­νε­τῆς, ἀ­πὸ κα­θα­ρὴ ἀ­γά­πη, ἀ­πὸ αἴ­σθη­μα, ἀ­πὸ κα­θῆ­κον καὶ ἀ­πὸ Θρη­σκεί­α».

ἀ­πο­στα­σι­ο­ποί­η­σή του ἀ­πὸ τὸ φράγ­κι­κο πε­ρι­βάλ­λον τῆς γε­νέ­τει­ράς του εἶ­ναι τό­σο ἐμ­φα­νὴς τὸ 1815 ὥ­στε νὰ δι­και­ώ­νε­ται ὁ χα­ρα­κτη­ρι­σμός του ἀ­πὸ τὸν Π. Χρι­στό­που­λο ὡς «τα­ξι­κοῦ ἀ­πο­στά­του». Πα­ρα­τη­ρεῖ ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας: «Ἡ ἑ­νε­τι­κὴ πο­λι­τεί­α ἐ­κυ­βέρ­να τὰς Ἰ­ο­νί­ους νή­σους μὲ τὸ σύ­στη­μα τῆς δι­α­φθο­ρᾶς. Οἱ Ἀν­τι­πρό­σω­ποι ἐ­κλέ­γον­το ἐκ τῆς κλά­σε­ως (=τά­ξε­ως) τῶν εὐ­γε­νῶν ἀρ­χόν­των ἥτις ἦ­το ἡ εὐ­κα­τα­φρο­νε­στέ­ρα καὶ ἡ μᾶλ­λον δι­ε­φθαρ­μέ­νη δι᾿ ἀ­νη­θι­κό­τη­τα καὶ ἐ­λε­ει­νό­τη­τα… Ἡ πο­λι­τεί­α τῆς Βε­νε­τί­ας ἐ­φο­βεῖ­το τὸ ἔ­ξο­χον τῆς φυ­σι­κῆς με­γα­λο­φυ­ΐ­ας τῶν Ἑλ­λή­νων καὶ ἐ­προ­σπά­θει νὰ τὸ κα­τα­βά­λη μὲ τὴν ἀ­μά­θει­αν». Ἦ­ταν εὐ­γε­νὴς στὴν κα­τα­γω­γή, ἀλ­λὰ Ρω­μη­ὸς στὴν καρ­δι­ά!

Ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας γνώ­ρι­ζε καὶ τὶς ἀρ­ρώ­στι­ες τῆς Εὐ­ρώ­πης, κά­τι ποὺ θὰ τὸ ἐκ­φρά­σει σα­φέ­στε­ρα καὶ συ­χνό­τε­ρα κα­τὰ τὴν πο­λι­τι­κὴ του δρά­ση στὴν Ἑλ­λά­δα. Στὸ πρό­σω­πο τοῦ Μέτ­τερ­νιχ ἀν­τι­με­τώ­πι­σε τὴν με­σαι­ω­νι­κὴ Εὐ­ρω­πα­ϊ­κὴ τυ­ραν­νί­α, που προ­σπα­θοῦ­σε νὰ ἐ­πι­βι­ώ­σει. Στὸ πρό­σω­πο τοῦ Βο­να­πάρ­τη καὶ τῆς με­τε­πα­να­στα­τι­κῆς Γαλ­λί­ας πο­λέ­μη­σε τὴν ἀλ­λο­τρι­ω­μέ­νη δη­μο­κρα­τί­α ποὺ ὡς ἀ­στι­σμὸς ὑ­πο­κα­τέ­στη­σε τὴν κλη­ρο­νο­μι­κὴ ὀ­λι­γαρ­χί­α μὲ τὴν οἰ­κο­νο­μι­κή. Αὐ­τὸ ἐκ­φρά­ζει τὸ 1815: «ἔ­χο­μεν ἤ­δη τὴν ἀ­πό­δει­ξιν τού­του εἰς τὰς τα­χεί­ας ἐ­πι­τυ­χί­ας τῆς κα­κο­ή­θει­ας καὶ τῆς δο­λι­ό­τη­τος τῶν Γάλ­λων. Δὲν εἶ­ναι εἷς μό­νον ἀ­νήρ, τὸν ὁ­ποῖ­ον ἡ Εὐ­ρώ­πη εἶ­ναι ἀ­πο­φα­σι­σμέ­νη νὰ πο­λε­μή­σει. Εἶ­ναι μί­α γε­νε­ὰ ἀν­θρώ­πων χω­ρὶς Θρη­σκεί­αν, χω­ρὶς τι­μήν, χω­ρὶς Πα­τρί­δα, χω­ρὶς ἀρ­χάς, μί­α γε­νε­ὰ τὴν ὁ­ποία­ πρέ­πει νὰ τι­μω­ρή­σω­μεν καὶ νὰ δι­ορ­θώ­σω­μεν». Δι­α­τη­ρών­τας τὴν ἀρ­χαί­α Ἑλ­λη­νι­κὴ ἀ­ρε­τὴ ποὺ δι­α­τυ­πώ­νει ὁ Πλά­των στὴν Ἐ­πι­νο­μί­δα του «ὅ,τι περ ἂν Ἕλ­λη­νες Βαρ­βά­ρων πα­ρα­λά­βω­σι, κάλ­λι­ον τοῦ­το εἰς τέ­λος ἀ­περ­γά­ζον­ται», προ­σέ­λα­βε ἐ­πι­λε­κτι­κὰ στοι­χεῖ­α ἀ­πὸ τὴν εὐ­ρω­πα­ϊ­κὴ πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ἀλ­λ᾿ ὄ­χι τὴν Εὐ­ρώ­πη στὸ σύ­νο­λό της.

Γι᾿ αὐ­τὸ θὰ ἐ­πι­δι­ώ­κει, ἡ νε­ο­λαί­α, ποὺ μὲ τὴν συν­δρο­μὴ του σπού­δα­ζε στὴν Ἑλ­βε­τί­α, «νὰ σχη­μα­τι­σθῇ πρῶ­τον ἑλ­λη­νι­στὶ καὶ ὄ­χι ἑλ­βε­τι­στὶ ἤ γαλ­λι­στί. Ἡ Ἑλ­λὰς πρέ­πει πρῶ­τον νὰ μορ­φώ­νῃ Ἑλ­λη­νι­κῶς τὴν ἁ­πα­λὴν ψυ­χὴν τῶν τέ­κνων της. Ἡ δὲ Εὐ­ρώ­πη νὰ τε­λει­ο­ποι­ῇ ὕ­στε­ρον τοὺς ἤ­δη ἐ­σχη­μα­τι­σμέ­νους νέ­ους». Ἡ αἰ­τί­α δη­λώ­νε­ται στὴν ἑ­πό­με­νη φρά­ση: «Οὕ­τω τὸ Ἔ­θνος φυ­λάτ­τει τὸν ἐ­θνι­κὸν χα­ρα­κτῆρα του, δὲν νο­θεύ­ε­ται». Ἂν δὲν γνω­ρί­ζα­με πὼς τὸ γράμ­μα ἀ­νή­κει στὸν Κα­ππο­δί­στρι­α, θὰ μπο­ροῦ­σε ἀ­βί­α­στα νὰ ἀ­πο­δο­θεῖ σὲ κά­ποι­ον ἀ­πὸ τοὺς Κολ­λυ­βά­δες Πα­τέ­ρες!!

Πα­ρ᾿ ὅ­λ’ αὐ­τά, ἔ­χει δι­α­τυ­πω­θεῖ ἡ ἄ­πο­ψη ὅ­τι «ὁ φι­λε­λευ­θε­ρι­σμὸς» τοῦ Κα­ππο­δί­στρι­α «εἶ­χε πα­τρί­δα τὴν Ἀγ­γλί­α» καὶ ὅ­τι ἐ­πε­δί­ω­κε «νὰ με­τα­βά­λῃ πρῶ­τα ἀ­π᾿ ὅ­λα τοὺς Ρω­μι­οὺς σὲ Ἕλ­λη­νες Πο­λί­τες» καὶ «νὰ ἑ­νώ­σῃ τὴν Ἑλ­λά­δα μὲ τὴν Εὐ­ρώ­πη – ὄ­χι νὰ τὴν ἐ­πι­στρέ­ψῃ στὸ Βυ­ζάν­τι­ο». Εί­ναι ὅ­μως ἔτ­σι;

Ἤ­δη στὸ γνω­στὸ ὑ­πό­μνη­μα τῆς 18ης Ἀ­πρι­λί­ου 1819, φαί­νε­ται ἡ Βού­λη­σή του νὰ θε­με­λι­ω­θεῖ ἡ φι­λι­κὴ Ἑ­ται­ρεί­α «οὐ­χὶ ἐ­πὶ τῆς ἐ­θνό­τη­τος, ἀλ­λ᾿ ἐ­πὶ τῆς εὐρεί­ας καὶ ζώ­σης Ὀρ­θο­δό­ξου ἐκ­κλη­σί­ας».  Τὸν Ἀ­πρί­λι­ο τοῦ 1828 μί­α ἐ­νέρ­γει­ά του φα­νε­ρώ­νει τὸ ἐν­δι­α­φέ­ρον του γι­ὰ Ρω­μαί­ϊκη λύ­ση τοῦ Ἀ­να­το­λι­κοῦ ζη­τή­μα­τος. Ὑ­πο­βάλ­λει στὸν Τσά­ρο Νι­κό­λα­ο σχέ­δι­ό του, ποὺ προ­έ­βλε­πε τὴν ἀ­να­δι­ορ­γά­νω­ση τῆς Ὀ­θω­μα­νι­κῆς Ρού­με­λης (τῆς Βαλ­κα­νι­κῆς) σὲ Ὁ­μο­σπον­δί­α πέν­τε αὐ­τό­νο­μων κρα­τῶν (Ἑλ­λά­δος, Ἠ­πεί­ρου, Μα­κε­δο­νί­ας, Σερ­βί­ας καὶ Δα­κί­ας) μὲ ἐ­λεύ­θε­ρη πό­λη τὴν Κων­σταν­τι­νού­πο­λη. Ἡ προ­σπά­θει­α αὐ­τὴ συ­νι­στᾶ ὀ­φθαλ­μο­φα­νῶς πα­ραλ­λα­γὴ τοῦ Βαλ­κα­νι­κοῦ σχε­δί­ου τοῦ Ρή­γα. Τὸ Κα­ππο­δι­στρι­α­κὸ σχέ­δι­ο, βέ­βαι­α, ἀ­πορ­ρί­φθη­κε μὲ τὴν συν­θή­κη τῆς Ἀ­δρι­α­νου­πό­λε­ως (14.9.1829), ἀλ­λὰ ἔ­γι­νε τὸ θε­μέ­λι­ο τῆς Ρωσ­σο­ευ­ρω­πα­ϊ­κῆς καὶ Ἀ­με­ρι­κα­νι­κῆς πο­λι­τι­κῆς τῆς «Βαλ­κα­νο­ποι­ή­σε­ως», ἐ­νῶ ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας ἐρ­γα­ζό­ταν γι­ὰ τὴν ἀ­πε­λευ­θέ­ρω­ση καὶ προ­ο­δευ­τι­κὴ ἑ­νο­ποί­η­ση τῶν Εὐ­ρω­πα­ϊ­κῶν ἐ­παρ­χι­ῶν τῆς Αὐ­το­κρα­το­ρί­ας τῆς «Νέ­ας Ρώ­μης». Ἔτ­σι κα­τα­νο­εῖ­ται καὶ ἡ μαρ­τυ­ρί­α τοῦ Ν. Σπη­λι­ά­δη, γι­ὰ τὴν ἐ­πι­θυ­μί­α τοῦ Κα­ππο­δί­στρι­α νὰ ἐ­πι­τύ­χει τὴν ἵ­δρυ­ση τῆς «Νε­ο­ρω­μα­ϊ­κῆς αὐ­το­κρα­το­ρί­ας», δη­λα­δὴ ἀ­νά­στα­ση τῆς αὐ­το­κρα­το­ρί­ας «Νέ­ας Ρώ­μης» / «Βυ­ζαν­τί­ου».

Πῶς μπο­ρεῖ ἄλ­λω­στε νὰ ἑρ­μη­νευ­θεῖ ἡ ἐ­πι­μο­νὴ τοῦ Κα­ππο­δί­στρι­α νὰ πα­ρα­δε­χθεῖ ὁ ἐ­πί­δο­ξος Βα­σι­λι­ὰς τῆς Ἑλ­λά­δος Λε­ο­πόλ­δος τοῦ Σὰξ – Κο­βούρ­γου τὴν Ὀρ­θό­δο­ξη πί­στη, συ­ναν­τώ­με­νος σὲ αὐ­τὸ μὲ τὸν Στρα­τη­γὸ Μα­κρυ­γι­άν­νη, ποὺ ἔ­βλε­πε τὸ ἄρ­θρο 40 τοῦ Συν­τάγ­μα­τος (1844) ὡς τὸ «Βαγ­γέ­λι­ον τοῦ Θε­οῦ;». Τὸ πρό­βλη­μα τῆς Βα­σι­λεί­ας στὴν Ἑλ­λά­δα με­τὰ τὸν Κα­ππο­δί­στρι­α δὲν θὰ εἶ­ναι ἡ (πάν­τα Δυ­τι­κοῦ τύ­που) ἀν­τί­θε­ση «Βα­σι­λευ­ό­με­νης Δη­μο­κρα­τί­ας» καὶ «Προ­ε­δρευ­ό­με­νης Δη­μο­κρα­τί­ας», ἀλ­λὰ ἡ φύ­ση τοῦ βα­σι­λι­κοῦ θε­σμοῦ:  Κλη­ρο­νο­μι­κό­ς (ρατ­σι­στι­κός /ἀπο­λυ­ταρ­χι­κός) ἤ  Αἱρε­τό­ς  (δη­μο­κρα­τι­κός;).

Ἄ­πλε­το φῶς, τέ­λος, γι­ὰ τὴν κρι­τι­κὴ ἀ­πο­τί­μη­ση τῶν πο­λι­τι­κῶν ἐ­νερ­γει­ῶν τοῦ Κα­ππο­δί­στρι­α ρί­χνει ἡ με­λέ­τη τῆς ἐκ­κλη­σι­α­στι­κῆς πο­λι­τι­κῆς του, βα­σι­κό­τα­το κε­φά­λαι­ο ποὺ δυ­στυ­χῶς ὁ­ρι­σμέ­νοι δὲν φαί­νε­ται νὰ λαμ­βά­νουν σο­βα­ρὰ ὑ­π᾿ ὄ­ψη, χά­νον­τας ἔτ­σι τὴν βα­σι­κό­τε­ρη ἴ­σως προ­ο­πτι­κὴ γι­ὰ τὴν προ­σέγ­γι­ση καὶ κα­τα­νό­η­ση τοῦ Κα­ππο­δί­στρι­α ὡς δι­πλω­μά­τη καὶ πο­λι­τι­κοῦ.

Ἡ σύν­δε­ση τοῦ ἐκ­κλη­σι­α­στι­κοῦ χώ­ρου μὲ τὴν Παι­δεί­α στὴν «Γραμ­μα­τεία­ τῶν Ἐκ­κλη­σι­α­στι­κῶν καὶ τῆς Δη­μο­σί­ου Παι­δεί­ας», χω­ρὶς προ­η­γού­με­νο ἢ καὶ ἑ­πό­με­νο στὴν «Εὐ­ρω­πα­ϊ­κὴ» πο­λι­τι­κὴ σκη­νή, συ­νι­στᾶ ὄ­χι μό­νο ἐν­συ­νεί­δη­τη ἐμ­μο­νὴ τοῦ Κα­ππο­δί­στρι­α στὸ πνεῦ­μα τῆς πα­ρα­δό­σε­ως, ποὺ θέ­λει τοὺς δύ­ο αὐ­τοὺς χώ­ρους ἀ­δι­ά­σπα­στα ἑ­νω­μέ­νους (καὶ ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας τοὺς θε­ω­ροῦ­σε «ἀ­χώ­ρι­στους» καὶ «πρὸς ἕ­να συν­τρέ­χον­τα σκο­πόν, τὴν ἠ­θι­κὴν τῶν πο­λι­τῶν μόρ­φω­σιν»), ἀλ­λὰ καὶ τὴν ἀν­τί­θε­σή του πρὸς τὸ πνεῦ­μα τοῦ χω­ρὶς εἰ­σα­γω­γι­κὰ εὐ­ρω­πα­ϊ­στῆ Κο­ρα­ῆ, ὁ ὁ­ποῖ­ος μὲ τὶς­ καλ­βι­νί­ζου­σε­ς προ­ϋ­πο­θέ­σεις του, ἐ­νέ­τασ­σε στὸ ἔρ­γο του «Λει­τουρ­γοῦ τῆς Δη­μο­σί­ου Παι­δεί­ας» τὴν φρον­τί­δα τῆς Ἀ­στυ­νο­μί­ας, τοῦ Δι­καί­ου καὶ τῆς Θρη­σκεί­ας».

Ἡ ὀρ­γά­νω­ση, ἐξ ἄλ­λου, τῶν Κα­ππο­δι­στρι­α­κῶν Σχο­λεί­ων μὲ με­λέ­τη πα­τε­ρι­κῶν ἔρ­γων καὶ κα­τὰ τὸ μο­να­στη­ρι­α­κὸ σύ­στη­μα φα­νε­ρώ­νει τὴν θέ­λη­σή του γι­ὰ τὴν συν­τή­ρη­ση αὐ­τῆς τῆς σχέ­σης. Τὸ ἴ­δι­ο ἀ­πο­δει­κνύ­ει ὅ­μως καὶ ἡ ἀν­τι­με­τώ­πι­ση ἀ­πὸ τὸν Κα­ππο­δί­στρι­α τοῦ ζη­τή­μα­τος τῆς ἐκ­κλη­σι­α­στι­κῆς πε­ρι­ου­σί­ας γι­ὰ τὴν ἀ­ξι­ο­ποί­η­ση καὶ ὄ­χι τὴ δι­αρ­πα­γή της, κά­τι ποὺ δυ­στυ­χῶς δὲν βρῆ­κε συ­νέ­χει­α.

Μί­α ἰ­δι­αί­τε­ρα ση­μαν­τι­κή του ἀ­πό­φα­ση τὸν Αὔ­γου­στο τοῦ 1831 φω­τί­ζει κα­θο­ρι­στι­κὰ ὄ­χι μό­νο τὸ φρό­νη­μά του, ἀλ­λὰ καὶ τὸ μαρ­τυ­ρι­κὸ τέ­λος του, ποὺ προ­βάλ­λε­ται σὲ μί­α ἄλ­λη προ­ο­πτι­κὴ.

Κα­τὰ πλη­ρο­φο­ρί­α, ποὺ μᾶς προ­σφέ­ρει τὸ Ἀρ­χεῖ­ο τοῦ Ἑλ­λη­νι­κοῦ Ὑ­πουρ­γεί­ου τῶν Ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν (γράμ­μα Κων. Οἰ­κο­νό­μου πρὸς τὸν πρέ­σβη τῆς Ρωσ­σί­ας στὴν Πό­λη Τι­τώφ, ἀ­πὸ 16.2.1850), ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας βι­α­ζό­ταν νὰ ἀ­πο­κα­τα­στα­θεῖ ἡ σχέ­ση μὲ τὸ Οἰ­κου­με­νι­κὸ Πα­τρι­αρ­χεῖ­ο κα­τὰ τὴν δή­λω­σή του, «ἵνα μὴν πέ­σῃ ἡ ὑ­πό­θε­σις εἰς τῶν Φράγ­κων τὰς χεί­ρας καὶ τό­τε ἐ­χά­θη­μεν!». Ὁ Οἰ­κο­νό­μος μνη­μο­νεύ­ει δή­λω­ση πρὸς αὐ­τόν τοῦ ἀ­πὸ Ρέ­ον­τος καὶ Πρά­στου καὶ με­τέ­πει­τα Κυ­νου­ρί­ας Δι­ο­νυ­σί­ου, τὸν ὁ­ποῖ­ον «με­τα­κα­λέ­σας» ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας «δι­ώ­ρι­σε δι­ὰ τὴν Κων­σταν­τι­νού­πο­λιν» «ἵνα γέ­νη­ται ἡ κα­νο­νι­κὴ ἀ­να­γνώ­ρι­σης τῆς ἐν Ἑλ­λά­δι Ἐκ­κλη­σί­ας». Πα­ρα­τη­ρεῖ δὲ ὁ Οἰ­κο­νό­μος: «Πό­σον πο­λι­τι­κῶς καὶ Ὀρ­θο­δό­ξως ἅ­μα προ­εῖ­δε καὶ τού­του τοῦ πράγ­μα­τος τὴν ἀ­νάγ­κην ὁ ἀ­εί­μνη­στος ἐ­κεῖ­νος!». Ἀλ­λά, ὅ­πως συ­νε­χί­ζει ὁ Οἰ­κο­νό­μος, «Ἐ­νῶ ἀ­πῆλ­θεν οὗ­τος (ὁ Κυ­νου­ρί­ας) εἰς τὴν ἐ­παρ­χί­αν αὐ­τοῦ πρὸς ἑ­τοι­μα­σί­αν, με­τ᾿ ὀ­λί­γας ἡ­μέ­ρα­ς συ­νέ­βη καὶ ἡ τοῦ Κυ­βερ­νή­του τε­λευ­τὴ» (=δο­λο­φο­νί­α).

Τὸ σω­ζό­με­νο ἀρ­χει­α­κὸ ὑ­λι­κὸ γι­ὰ τὴν Ἰ­ό­νι­ο Ἀ­κα­δη­μί­α τῶν ἀ­δελ­φῶν Τυ­πάλ­δων Ἰ­α­κω­βά­των (Λη­ξού­ρι) δί­νει ἀ­πάν­τη­ση στὸ ἐ­ρώ­τη­μα γι­ὰ τὴν σπου­δὴ τοῦ Κα­ππο­δί­στρι­α τὴ συγ­κε­κρι­μέ­νη αὐ­τὴ στιγ­μή. Ἀ­πὸ τὸ ὑ­πό­μνη­μα τοῦ Κων. Τυ­πάλ­δου – Ἰ­α­κω­βά­του, κα­θη­γη­τῆ τῆς Ἰ­ο­νί­ου Ἀ­κα­δη­μί­ας (Αὔ­γου­στος 1831) πλη­ρο­φο­ρού­μα­στε γι­ὰ τὶς ἐ­νέρ­γει­ες στὸν κύ­κλο τῆς Ἀρ­μο­στεί­ας τῆς Ἑ­πτα­νή­σου γι­ὰ ἐ­νερ­γο­ποί­η­ση τοῦ μη­χα­νι­σμοῦ τῆς αὐ­το­νο­μή­σε­ως δι­ὰ μέ­σου τῆς αὐ­το­κε­φα­λί­ας τῶν ἐκ­κλη­σι­α­στι­κῶν ἐ­παρ­χι­ῶν τῆς Ρω­μαί­ϊκης Ἐ­θναρ­χί­ας.

Ὅ­πως ἀ­πέ­δει­ξε ἡ συ­νέ­χει­α (Ἑλ­λα­δι­κὸ αὐ­το­κέ­φα­λο τοῦ 1833, Βουλ­γα­ρι­κὴ Ἐ­θναρ­χί­α 1870) ἡ Δυ­τι­κὴ πο­λι­τι­κὴ ἐ­πε­δί­ω­κε τὴν βί­αιη­ ἀ­πό­σπα­ση τῶν ἐ­παρ­χι­ῶν τῆς Ἐ­θναρ­χί­ας καὶ τὴν ὁ­ρι­στι­κὴ δι­ά­λυ­ση τῆς Ἐ­θναρ­χί­ας ὡς συ­νέ­χει­ας τῆς «Βυ­ζαν­τι­νῆς» Αὐ­το­κρα­το­ρί­ας. Αὐ­τό, ἄλ­λω­στε, γρά­φει καὶ ὁ Ὑ­πουρ­γὸς Ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν Ἀ­να­στ. Λόν­τος στὸν Ἐ­πι­τε­τραμ­μέ­νο τῆς Ἑλ­λά­δος Πέ­τρο Δε­λη­γι­άν­νη στὶς 6 Φε­βρου­α­ρί­ου 1850 (μὲ τὴν ἔ­ναρ­ξη τῶν προ­σπα­θει­ῶν γι­ὰ τὴν λύ­ση τοῦ Ἑλ­λα­δι­κοῦ Ἐκ­κλη­σι­α­στι­κοῦ ζη­τή­μα­τος): «Αἱ κυ­βερ­νή­σεις τῆς Ἀγ­γλί­ας καὶ Γαλ­λί­ας ἐν­δι­α­φέ­ρον­ται οὐ­χὶ μι­κρὸν εἰς τὸ ζή­τη­μα τοῦ­το καὶ ἐ­πι­θυ­μοῦ­σι δι­ὰ πο­λι­τι­κοὺς λό­γους νὰ ἴ­δω­σι τὴν Ἑλ­λη­νι­κὴν Ἐκ­κλη­σί­αν ἐν­τε­λῶς ἀ­νε­ξάρ­τη­τον τοῦ ἐν Κω­σταν­τι­νου­πό­λει Πα­τρι­αρ­χεί­ου».

Ὁ Ρω­μη­ὸς Ἰωάννης Κα­ππο­δί­στρι­ας ἔ­σπευ­δε νὰ ἐ­πι­τύ­χει λύ­ση μέ­σα στὸ πνεῦ­μα τῆς ἱ­στο­ρι­κο­κα­νο­νι­κῆς πα­ρα­δό­σε­ως τῆς Ὀρ­θο­δο­ξί­ας, ποὺ δι­α­φο­ρο­ποι­οῦταν δι­α­με­τρι­κὰ ἀ­πὸ τὰ σχέ­δι­α τῆς Εὐ­ρώ­πης γι­ὰ τὴν Ὀρ­θό­δο­ξη Ἀ­να­το­λή. Καὶ μό­νο ἡ ἐ­νέρ­γει­ά του αὐ­τὴ εἶ­ναι ἱ­κα­νὴ νὰ δεί­ξει τὴν ἀ­λη­θι­νὴ φύ­ση τοῦ εὐ­ρω­πα­ϊ­σμοῦ του. Ἡ πε­ρί­πτω­ση, μά­λι­στα, αὐ­τὴ ἐν­τάσ­σει καὶ σὲ ἕ­να ἄλ­λο πλαί­σι­ο τὴν δο­λο­φο­νί­α τοῦ Κυ­βερ­νή­τη με­τὰ ἀ­πὸ λί­γες μέ­ρες. Δι­ό­τι μὲ τὴν ἀ­πο­στο­λὴ τοῦ Κυ­νου­ρί­ας, ποὺ πρέ­πει ὁ­πωσ­δή­πο­τε νὰ γνώ­ρι­ζαν οἱ Δυ­τι­κὲς κυ­βερ­νή­σεις, χά­ρα­ζε γι­ὰ τὸ Ἑλ­λη­νι­κὸ Ἔ­θνος μί­α προ­ο­πτι­κὴ ποὺ ἐρ­χό­ταν σὲ πλή­ρη ἀν­τί­θε­ση μὲ τὰ συμ­φέ­ρον­τα καὶ τὰ σχέ­δι­ά τους γι᾿ αὐ­τήν.


Πολ­λοὶ προ­σπά­θη­σαν νὰ προ­σε­ται­ρι­στοῦν τὸ ὄ­νο­μα τοῦ Κα­ππο­δί­στρι­α ὡς «Εὐ­ρω­πα­ϊ­στῆ», «Ἀ­δέ­σμευ­του ἀ­π᾿ τὴν Πί­στη», «Προ­ο­δευ­τι­κοῦ» κ.ἄ. Ὅ­μω­ς ὁ Κα­ππο­δί­στρι­ας ἦ­ταν πά­νω ἀπ᾿ ὅ­λα Ρω­μη­ὸς. Καὶ πι­θα­νὸν σή­με­ρα κά­ποι­οι πνευ­μα­τι­κοὶ ἀ­πό­γο­νοι αὐ­τῶν ποὺ τὸν σκό­τω­σαν νὰ θέ­λουν νὰ τὸν προ­βά­λουν ὡς δι­κό τους ἄν­θρω­πο. Ἂς εἶ­ναι. Ἡ Ἱ­στο­ρί­α θὰ τοὺς δι­α­ψεύ­δει…

http://www.orthodoxia-ellhnismos.gr/2014/07/blog-post_24.html#more

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου